No public Twitter messages.
Posted by Alex on Nov - 23 - 2010

HỌC VIỆN MA CÀ RỒNG Richelle Mead

Suy-sụp-sau-sung-sướng là thủ pháp gây kịch tính quen thuộc trong rất nhiều tiểu thuyết lãng mạn. Đại loại là nếu truyện chưa kết thúc mà đã có một đêm thăng hoa, thì chỉ trong vòng nửa ngày tiếp theo sẽ xảy ra xung đột hoặc bi kịch để ngăn chặn đêm thăng hoa thứ hai nói riêng và ngăn chặn hạnh phúc đi vào thoái trào nói chung. Tính đến tập 5, Mead sử dụng thủ pháp này hai lần, và cả hai đều báo hiệu những biến cố bi thảm xoay chiều số phận bao nhiêu người.

Y như trong giao đãi, với cuốn sách từ ghét đến bình thường tôi tán tụng rất dễ, nhưng với cuốn sách từ thích đến yêu, tôi thường lúng túng không biết bắt đầu từ đâu cả, bởi tôi sợ không lột tả hết cái hay của nó, khiến người nghe/đọc sẽ thấy sao mà tầm thường những điều tôi chỉ ra, làm tội nghiệp cuốn sách tôi thích đến yêu đi. Suốt mười lăm năm nay, chưa một tác phẩm nào khiến tôi khổ sở vì mong ngóng như Học viện Ma cà rồng (Vampire Academy), dù trước đây cũng từng đưa Harry Potter và Bảo bối Tử thần vào danh sách mong đợi. Trong lúc chờ đợi tập cuối Last Sacrifice phát hành vào 14 Dec này, những lơ mơ trước ngủ của tôi tràn ngập Strigoi/Moroi/Dhampir, và tôi nghĩ thôi thì trút chúng ra giấy một lần, để óc còn khuây khỏa theo truyện khác.

Nhớ là khi bắt đầu đọc tập 1, tôi phải càu nhàu vì dạo gần đây ma cà rồng cứ bám lúc nhúc ở các giá sách YA, khiến người ta chẳng nhìn thấy truyện nào nữa cả. Trong hơn 100 năm từ Dracula của Bram Stoker đến Argeneau Family của Lynsay Sands hay Vampire Academy của Richelle Mead, ma cà rồng đã thực hiện một cuộc cách mạng ngoạn mục. Không còn di chuyển bằng quan tài hay xe hòm qua lại đơn điệu giữa tiểu thuyết kinh dị và trinh thám, không còn sự tàn bạo vô nhân tính một chiều từ đôi răng nanh đến cặp mắt đỏ đọc, ma cà rồng thế kỷ XXI đã ngồi SUV bành trướng sang tiểu thuyết lãng mạn, thanh xuân và kịch tình, cũng như khoác thêm ánh đắm say cho cặp mắt, môi gợi cảm che đôi nanh, và áo choàng đen thay bằng thời trang hàng hiệu.

Ma cà rồng là lựa chọn không cần thiết nhưng thú vị cho nhân vật của Mead.

Không cần thiết bởi vì thế giới mà chị xây dựng chỉ toàn là ma cà rồng. Trong một tương quan không – đúng hơn là ít – sự giao tiếp/so sánh với xã hội loài người, lại hoàn toàn không có cặp đôi người-ma nào, thì đặc trưng đáng sợ/quyến rũ của ma cà rồng không mấy nổi bật, và tính chất chông chênh bi thảm khiến tình yêu trở nên lãng mạn tột cùng giữa hai giống loài hút máu-bị hút máu không có cơ sở tồn tại. Ngoài ra, việc chọn ma cà rồng làm nhân vật sẽ khiến câu truyện mê hồn này bị đổ đồng vào một rừng tác phẩm thuộc tiểu loại vampire, khi trình làng rất dễ dính so sánh là ăn theo Chạng vạng, và các bài PR Việt Nam lười biếng sẽ đặt ngay một tiêu đề lợm giọng rẻ tiền là Học viện Ma cà rồng – kẻ soán ngôi/kế vị/đối thủ của Twilight. Mead hoàn toàn có thể viết một câu truyện huyền ảo về người thường hoặc yêu tinh với chính nội dung chị dùng cho Học viện Ma cà rồng, tất nhiên cần điều chỉnh vài ba tình tiết mà với bút lực dồi dào và tài hoa của Mead, tôi nghĩ chỉ là chuyện nhỏ đi vừa kẽ răng.

Thú vị là bởi nếu Mead không lựa ma cà rồng, chẳng biết đến bao giờ mới có người chỉ cho tôi một kho dân gian thần thoại chưa từng được văn học khai quật về ác quỷ hút máu như thế này.

 

1. Hệ thống nhân vật

Ma cà rồng, với Mead, là một từ không chi tiết. Theo Học viện Ma cà rồng, cần phải phân biệt Moroi, Dhampir và Strigoi. Thứ tự này cũng là thứ tự đẳng cấp huyết thống trong truyện, còn người thường xếp hạng chót.

Moroi có nguồn gốc từ truyện dân gian Romania. Những đứa trẻ sơ sinh ngoài giá thú, chưa được rửa tội đã bị bố/mẹ chúng giết, chết đi sẽ biến thành Moroi. Sang tiểu thuyết của Mead, Moroi là những ma cà rồng tự nhiên (có sinh có tử, bản tính lương thiện, chịu nắng kém), thân hình cao gầy yếu ớt, nước da nhợt nhạt, màu mắt và màu tóc đa dạng, thức ăn chính là máu của những người thường tự nguyện (chỉ hút vừa đủ không để người ta chết), thức ăn phụ là sữa chua và các món ẩm thực khác giống con người, biết vận dụng một trong bốn nguyên tố cơ bản là đất-khí-lửa-nước để làm phép thuật, một số ít Moroi còn biết vận dụng nguyên tố linh hồn. Ngoài Học viện Ma cà rồng, Moroi chưa từng xuất hiện trong một tác phẩm hư cấu nào khác.

Dhampir có nguồn gốc từ truyện dân gian Balkan, là ma cà rồng lai giữa cha ma cà rồng và mẹ người thường. Sang tiểu thuyết của Mead, Dhampir là những ma cà rồng lai giữa cha Moroi và mẹ Dhampir, là một sản phẩm giống như con la (lai giữa lừa và ngựa), tổng hợp gen tốt giữa người và ma, thân hình đầy đặn dẻo dai, mạnh khỏe, chịu nắng tốt, không hút máu, không biết pháp thuật, ăn uống như người thường, màu da, màu tóc và màu mắt đa dạng, nhưng không sinh sản được nếu phối giống cùng nhau – đây cũng là chính là cơ sở để Mead dựng lên mối quan hệ cộng sinh giữa Moroi và Dhampir trong truyện. Ngoài Học viện Ma cà rồng, Dhampir còn xuất hiện lác đác ở vài ba tiểu thuyết khác, mà gần gũi nhất với người đọc Việt Nam là Hừng đông qua hai nhân vật Nahuel và Remesnee Cullen.

Strigoi có nguồn gốc từ thần thoại Romania, là xác chết đội mồ sống dậy. Sang tiểu thuyết của Mead, Strigoi là những ma cà rồng phi tự nhiên (bất sinh bất tử, bản tính tàn độc, chết dưới nắng), nước da nhợt nhạt, mắt đỏ, màu tóc tùy tiền thân, chỉ hút máu và hút cho đến khi nào nạn nhân chết thì thôi, thứ tự hút ưu tiên là Moroi-người thường-Dhampir, không biết pháp thuật nhưng sức mạnh phi phàm. Nói Strigoi phi tự nhiên là bởi chúng không được sinh ra, mà được tạo ra. Strigoi là biến thân của Moroi, Dhampir và người thường nếu thỏa mãn các điều kiện sau: bị Strigoi hút cạn máu rồi được Strigoi cho uống lại máu của nó. Riêng Moroi còn có phương pháp chủ động để biến thành Strigoi là cắn chết người mình vừa hút máu. Ngoài Học viện Ma cà rồng, Strigoi chưa từng xuất hiện trong tác phẩm hư cấu nào khác.

Trong Học viện Ma cà rồng, Moroi và Dhampir đứng cùng một chiến tuyến chống lại Strigoi. Moroi sở hữu pháp thuật nhưng không muốn dùng, sức lực vốn có lại yếu nên phó thác hoàn toàn việc bảo vệ cho Dhampir. Trong cuộc sống, các Moroi cũng làm đủ ngành đủ nghề như người thường, đứng đầu vương quốc là nhà vua hoặc nữ hoàng, bên dưới là hội đồng hoàng tộc gồm thập nhị đại gia. Các Dhampir chỉ có nghề chính là giám hộ (guardian), hầu như không có điều kiện kết hôn, hầu như không có điều kiện học đại học, những Dhampir không muốn làm giám hộ rất ít lựa chọn về nghề nghiệp, phần lớn đàn bà làm điếm (bloodwhore), còn đàn ông làm điếm đực.

Các Moroi và Dhampir được đào tạo trong cùng một trường. Moroi học cách kiềm chế pháp thuật, còn Dhampir học võ công và rèn thể lực để khi 18 tuổi sẽ ra trường bắt đầu sự nghiệp bảo vệ Moroi.

Strigoi bất tử và có sức mạnh tối thượng, chỉ chết khi rơi vào một trong bốn trường hợp sau đây: phơi nắng, chặt đầu, thiêu sống và đóng cọc bạc vào tim. Cọc bạc cũng là vũ khí bất li thân của các giám hộ Dhampir, nó được yểm bằng cả bốn nguyên tố pháp thuật của Moroi để trở thành một thứ bùa sát thương vô địch.

 

2. Nội dung

a. Tập 1 là tập yếu nhất của Học viện Ma cà rồng. Kịch tính hiếm hoi, gánh trên vai sức nặng giới thiệu và thanh minh cho cả một hệ thống hư cấu, nên 90% nội dung đọc rất vụn và mau buồn ngủ. Ba phần tư nhân vật chính xuất hiện trong phần này.

Rose Hathaway là một Dhampir, bạn thân và giám hộ tự nguyện của Lissa Dragomir – thành viên của một trong thập nhị hoàng tộc Moroi. Hai người cùng học trong Học viện Thánh Vladimir. Lissa 17 tuổi, cao thon, tóc vàng, xinh đẹp, tính tình hiền dịu, khác hẳn những Moroi khác ở chỗ cô đã gần đến tuổi thành niên mà vẫn chưa thấy mình có năng lực về một nguyên tố đặc biệt nào. Rose 17 tuổi, thấp hơn Lissa một chút, người đầy đặn, da ngăm, tóc nâu, hấp dẫn, tính tình thẳng thắn và mạnh mẽ.

Dimitri Belikov cũng là một Dhampir, 24 tuổi, quá cao và đẹp trai (vào hàng thứ hai trong truyện), giáo viên hướng dẫn của Rose, một trong những giám hộ cứng rắn và xuất sắc nhất thời đại. Tình yêu giữa hai người xuất phát từ khởi điểm là mê say ngoại hình của nhau, sau đó là cảm phục tinh thần công tác (:D), tiến dần đến hòa hợp tính cách, và cuối cùng là một sự gắn kết linh hồn và thể xác cao độ, trường tồn với thời gian, sẵn sàng vì nhau vào sống ra chết (theo nghĩa đen luôn).

Điểm nhấn của tập 1 là năng lực pháp thuật của Lissa. Lúc Lissa 15 tuổi, cô Karp – một giáo viên trong trường phát hiện ra Lissa không vận dụng được nguyên tố cơ bản nào, chính là do cô sở hữu một năng lực khác là điều khiển được nguyên tố linh hồn. Nhờ năng lực này, Lissa cứu được Rose về từ cõi chết, biến Rose thành người “được hôn bóng” của cô, tức là sẻ chia một phần linh hồn cho Rose, khiến một sợi dây liên kết tâm linh hình thành giữa họ, giúp Rose đi vào đầu óc Lissa và xác định được vị trí của cô ở mọi nơi mọi lúc. Nhờ năng lực linh hồn, Lissa cũng có thể chữa bệnh cho người khác, làm cho cây cối nở hoa, mùa màng tươi tốt, nhưng mỗi lần sẻ chia linh hồn như thế, cô sẽ bị yếu đi, và càng vận dụng nhiều linh hồn, cô càng tiến dần đến bờ vực của sự loạn trí. Cô Karp cũng là một người như thế, và để thoát khỏi sự loạn trí, cô đã hút máu và cắn chết một người để biến thành Strigoi, để thoát khỏi nguy cơ hóa điên do năng lực đặc biệt của mình. Người yêu của cô là Mikhail, một giám hộ Dhampir, đã truy đuổi và tìm giết cô, để giải thoát cô khỏi kiếp sống tàn ác, phi nhân tính. Rose và Dimitri khi biết chuyện này đã rất bùi ngùi nhưng tán đồng, và nhất trí với nhau nếu chẳng may biến thành Strigoi thì họ thà chết còn hơn. Ngoài cô Karp, còn một người nữa là Victor biết đến năng lực của Lissa. Victor mắc bệnh lão hóa, suy yếu rất nhanh so với tuổi tác. Ông ta đã bắt cóc Lissa để ép buộc cô chữa bệnh cho mình. Muốn cản trở Rose đi cứu bạn, ông ta yểm một bùa chú dục vọng để cài cô và Dimitri vào với nhau. Rose và Dimitri lúc này chưa tỏ tình yêu, nhưng dưới tác động của bùa chúa dục vọng, mọi ham muốn thầm kín của họ đều bộc phát nồng nàn qua khát khao thể xác.

Tôi rất chú ý đến vụ xé nhỏ linh hồn làm suy yếu và tha hóa con người, không biết có một sự tích nào về tình tiết này không, vì nó cũng xuất hiện trong Harry Potter, mà khả năng Mead bắt chước Rowling tôi nghĩ là rất thấp.

b. Tập 2 là tập bắt đầu hay, hứa hẹn một sức cuốn hút phi phàm. Từ tập 5 nhìn lại, Học viện Ma cà rồng rất giống sông Mê Kông, lúc rời nguồn Tây Tạng chỉ là một rãnh nước nhỏ đến nỗi đứng dạng chân qua cũng vừa, nhưng càng đi xa, nó càng cuồn cuộn, dồi dào sức mạnh và tràn đầy khả năng hủy diệt.

… … …

 

Bài liên quan:




Categories: LUẬN, TRUYỆN