No public Twitter messages.
Posted by Alex on Nov - 04 - 2006

VIỆT NHÂN CA

“Trong núi có cây, cây có cành, lòng thiếp yêu chàng, chàng đâu có biết.”

1.

Chiều hôm nay là chiều gì vậy!

Em chèo thuyền nhỏ bơi giữa dòng

Ngày hôm nay là ngày gì vậy!

Em được cùng thuyền với vương tử chàng!

Vương tử thích em chăng?

Em không nghĩ gì khác.

Em ngây ngô khờ dại

Chẳng ngờ lại gặp được chàng!

Trên núi có cây, trên cây có cành!

Mà lòng em mến chàng, chàng lại chẳng hay.

(Việt Nhân Ca – Dịch lời: Ngọc Diện Hồ)

Uyển hậu cầm khúc phổ.

Vô Loan: “Việt Nhân Ca.”

Uyển hậu: “Hát đi!”

Vô Loan cất giọng: “Kim tịch hà tịch hề…”

Trông thấy sắc mặt hoàng hậu, chàng ngừng lại:

“Một hoàng tử chơi thuyền, thiếu nữ cầm mái chèo phải lòng hoàng tử, hát khúc ca này đấy.”

Uyển hậu: “Ồ, bài ca tình yêu!”

Vô Loan: “Không, là bài ca buồn tẻ.”

Uyển hậu: “Ngươi có thể hát cho Thanh Nữ nghe.”

Vô Loan: “Nàng không hiểu được đâu, một người không thể hiểu được người khác. Nếu đã hiểu rồi, thì sẽ không còn buồn tẻ nữa.”

 

2.

‘Việt Nhân Ca’ trôi qua thời Xuân Thu, vang vọng ở đất Sở. Người con gái nước Việt tay khua đôi mái chèo, đẩy từng gợn sóng lăn tăn. Lời ca nàng chứa chan mến yêu, sóng mắt nàng đong đầy khát vọng, nhưng con tim nàng thẹn thùng tự ti. Trong cuốn kỳ thư ‘Thuyết Uyển’ có ghi chép câu chuyện này, vương tử nước Sở là Ngạc Quân Tử Tích cuối cùng đã xao xuyến bởi lời ca, mỉm cười ôm người con gái vào lòng.

Chàng hoàng tử bạch y như tuyết, ẩn sau chiếc mặt nạ đã đánh mất nụ cười. ‘Việt Nhân Ca’ của chàng là nỗi đau đớn về cái chết của người cha, sự nghi ngờ về âm mưu của người chú soán ngôi. ‘ Việt Nhân Ca’ của chàng đã bị vùi kín dưới ánh đao ánh kiếm.

Chàng hát cho ai nghe đây? Ai muốn nghe? Ai chịu hiểu? Hiểu được bài ca, hiểu được người ca, hiểu được trái tim trong lời ca?

Chàng không thể hát cho Uyển hậu. Con người dưới bộ áo lộng lẫy ấy mang thân phận gì? Kế mẫu? Hoàng hậu? Hoàng thái hậu? Hay tình nhân? Ẩn trong tấm thân tuyệt mỹ ấy là trái tim như thế nào? Vô Loan không hiểu được Uyển hậu.

Chàng cũng không thể hát cho Thanh Nữ. Mắt nàng trong vắt, trong vắt như hồ nước, mơ hồ trước mọi hiểm ác trên cõi thế tục này. Nàng yêu trong sáng, trong sáng đến nỗi người ta đâm hoài nghi, liệu đó có phải là tình yêu, hay chỉ như trò chơi đối với một đứa trẻ chưa hiểu biết. Vô Loan cảm thấy, Thanh Nữ không hiểu được mình.

“Trong núi có cây, cây có cành, lòng thiếp yêu chàng, chàng đâu có biết.”

Nhưng cuối cùng ‘Việt Nhân Ca’ vẫn vang lên một lần nữa, chính là lúc Thanh Nữ phải chết. Độc dược thiêu đốt gan ruột nàng, nhưng điều gì đã giúp nàng gắng gượng hát trọn bài ca? Vô Loan cuối cùng đã cảm nhận ý tình nàng. Cặp mắt nàng vẫn trong trẻo như bao giờ, té ra, chính Vô Loan mới là người không hiểu được Thanh Nữ.

Người con gái nước Việt dùng ngôn ngữ của mình để hát, bài ca đã được lệnh doãn của Ngạc Quân Tử Tích dịch ra tiếng Sở, có lẽ sau một lần phiên dịch như vậy, đã mất đi tư vị thực sự của nó. Phải chăng tâm sự của người con gái chèo thuyền và nụ cười của hoàng tử chỉ là một sự hiểu lầm đẹp đẽ, bởi sau những cảnh thương hải tang điền, thực ra vẫn còn canh cánh một câu “chàng có biết đâu”.

 

3.

Một người bạn tôi thích phiến vĩ khúc ‘Ngã dụng sở hữu báo đáp ái (em đem tất cả báo đáp tình yêu)’

“Chỉ bởi một khúc ca, Máu nhuộm hồng tịch mịch

Chỉ vì một cơn mộng, Tan nát cả sơn hà

…”

Tôi thì thích ‘Việt Nhân Ca’ hơn. Bài ca tịch mịch, trong một câu chuyện tràn ngập những cảnh chết chóc và dục vọng tàn ác của con người, từ đầu đến cuối vẫn bền bỉ duy trì một mối tình thuần tuý. Bài ca đã làm tan nát trái tim Lệ đế, chứng kiến cái chết của Thanh Nữ, nghĩ tới ly rượu Uyển hậu dâng lên, ông ta cám cảnh, thấy số mệnh mình cũng chẳng khác gì nàng. Tâm duyệt quân hề quân bất tri! Khi nhịp hát cất lên, tôi thấy hình ảnh người con gái áo trắng, mắt long lanh như nước. Tà áo trắng, ánh mắt trong trẻo và tấm tình ngây thơ ấy đã làm rạng rỡ cả bầu trời âm u một thời loạn lạc.

Nhân xem Dạ Yến (4 Nov 2006)

—————————

Việt Nhân Ca là một bài Sở từ, nghe nói bắt nguồn từ một điệu dân ca rất cổ xưa của Trung Quốc, lâu nay vẫn hát bằng tiếng dân tộc Choang. Nghe nói từ hồi có bài hát này, cho đến lúc được truyền bá ra khỏi phạm vi của dân tộc thiểu số ấy, ngót nghét 1000 năm, đủ thấy con đường giao lưu văn hoá cổ đại lạc hậu biết chừng nào.





Categories: LUẬN, PHIM